Vì sao, tại Việt Nam, thường thu hoạch vỏ quế vào mùa xuân và mùa thu?
Việc lựa chọn thời điểm thu hoạch đóng vai trò then chốt trong việc quyết định chất lượng và giá trị của các sản phẩm từ cây quế – đặc biệt là vỏ quế, nguyên liệu chính để sản xuất tinh dầu, dược liệu và gia vị. Trong ngành sản xuất quế tại Việt Nam, mùa xuân và mùa thu được xem là hai thời điểm “vàng” để thu hoạch vỏ quế. Vì sao lại như vậy? Hãy cùng VIPSEN tìm hiểu qua bài viết sau.
—–
Đặc điểm sinh học của cây quế và chu kỳ phát triển vỏ
1. Đặc điểm sinh học của cây quế
Cây quế, thuộc họ Lauraceae, nổi tiếng với hương vị đặc trưng và giá trị kinh tế cao. Cây quế thường cao từ 10 đến 15 mét, với tán lá xanh mướt và chắc chắn. Lá cây có màu xanh bóng, hình bầu dục với chiều dài khoảng 7-15 cm, và thường có mùi thơm dễ chịu khi vò nát. Quế ra hoa vào mùa hè, với những bông hoa nhỏ màu trắng hoặc vàng nhạt, thường nở thành chùm. Quả quế nhỏ, hình trứng, có màu đen khi chín, chứa từ 1 đến 3 hạt.
Cây quế ưa ẩm và phát triển mạnh trong điều kiện khí hậu nhiệt đới, thường được trồng trên đất màu mỡ có độ pH từ 5.5 đến 6.5. Đặc biệt, cây quế không chỉ có giá trị trong ngành ẩm thực mà còn trong y học nhờ vào các hợp chất sinh học như cinnamaldehyde và eugenol, giúp cải thiện sức khỏe và hỗ trợ điều trị nhiều loại bệnh.
Đọc thêm về đặc điểm của cây quế: Chèn link
2. Chu kỳ phát triển vỏ
Chu kỳ phát triển vỏ của cây quế là một quá trình tự nhiên quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng và sản lượng vỏ quế thu hoạch. Thông thường, cây quế bắt đầu tạo vỏ trong khoảng 2-3 năm sau khi trồng. Vỏ cây quế phát triển qua các giai đoạn sau:
- Giai đoạn non, khi lớp vỏ còn mềm và chưa phát triển đầy đủ;
- Giai đoạn trưởng thành, khi vỏ đã cứng và có màu nâu đặc trưng;
- Giai đoạn thu hoạch, khi vỏ đạt độ dày và có mùi hương mạnh đặc trưng.
Cây quế sau 5 năm có thể cho thu hoạch (toàn cây). Khi đó rừng quế đã có tán rộng, việc khai thác cây cần đúng khoảng cách và kỹ thuật để đảm bảo tán vẫn phủ kín, tránh cỏ mọc ở dưới gốc và các cây được giữ lại vẫn đủ điều kiện sinh trưởng bình thường. Vỏ quế bóc từ những cây có tuổi từ 15-20 năm sẽ có chất lượng cao hơn.
Lý do nên thu hoạch vỏ quế vào mùa xuân và mùa thu
1. Giai đoạn sinh trưởng mạnh mẽ của cây quế
Mùa xuân và mùa thu là hai thời điểm cây quế bước vào giai đoạn phát triển ổn định và mạnh mẽ nhất trong năm.
- Cuối giai đoạn mùa đông, độ ẩm cao hơn, cây quế bắt đầu hồi phục và bước vào chu kỳ tăng trưởng mới. Quá trình hoạt động sinh học trong thân cây trở nên mạnh mẽ, làm cho tầng sinh vỏ (cambium) phát triển nhanh.
- Vào mùa thu, sau khi tích lũy dưỡng chất trong suốt mùa mưa, lớp vỏ quế đã phát triển đủ dày, trưởng thành và giàu tinh dầu. Đây là thời điểm vỏ quế đạt độ “chín”, già đều, hàm lượng tinh dầu cao, giàu Cinnamaldehyde – hợp chất tạo nên hương thơm đặc trưng và giá trị dược liệu của quế.
Vào mùa sinh trưởng trước khi xuất hiện chồi lá non, lượng nước và tinh dầu trong vỏ quế đều tăng lên, giúp vỏ dễ bóc ra khỏi thân, vì vậy đây cũng là mùa khai thác vỏ quế. Việc thu hoạch vào giai đoạn này giúp đảm bảo sản phẩm đạt chuẩn về cả cảm quan lẫn thành phần hoạt chất.
2. Điều kiện thời tiết thuận lợi cho quá trình thu hoạch
Thời tiết là yếu tố then chốt trong quá trình thu hoạch vỏ quế. Mùa xuân với độ ẩm cao, nhiệt độ ôn hòa, giúp cho lớp vỏ dễ bóc ra khỏi thân mà không làm tổn thương mô gỗ. Nhờ đó, giúp giảm chi phí khai thác cũng như cây quế có thể tái tạo nhanh chóng lớp vỏ mới mà không bị suy yếu.
Trong khi đó, mùa thu thường là thời điểm ít mưa, không quá ẩm ướt nhưng cũng không khô hạn như mùa hè. Độ ẩm không khí và đất ở mức ổn định, giúp vỏ quế giữ được độ mềm và độ ẩm lý tưởng. Việc bóc vỏ trong thời điểm này giúp hạn chế tối đa tình trạng vỏ bị nứt, gãy hoặc lên mốc trong quá trình phơi sấy.[6]
3. Nâng cao chất lượng và giá trị sản phẩm quế
Chất lượng vỏ quế được xác định bởi độ dày, màu sắc, mùi thơm, và đặc biệt là hàm lượng các hợp chất sinh học như cinnamaldehyde, eugenol, linalool… Các hợp chất này không chỉ tạo mùi thơm và vị cay đặc trưng mà còn có giá trị cao trong dược phẩm, mỹ phẩm, thực phẩm và hương liệu.
Khi thu hoạch vỏ quế vào mùa xuân và mùa thu – những thời điểm cây sinh trưởng tốt và ít chịu tác động bất lợi từ thời tiết – vỏ quế thu được thường có:
- Hàm lượng tinh dầu cao hơn (đặc biệt là cinnamaldehyde chiếm trên 85% trong tinh dầu quế).
- Màu sắc đẹp, thường có màu nâu đậm hoặc nâu đỏ, phù hợp yêu cầu của thị trường xuất khẩu.
- Hương thơm đậm, ngọt và bền mùi, đáp ứng yêu cầu trong sản xuất tinh dầu và dược phẩm cao cấp.
4. Góp phần bảo tồn và phát triển bền vững cây quế
Việc thu hoạch vỏ quế không đúng mùa – như mùa đông hoặc mùa hè – có thể gây ra tổn thương lớn cho cây. Mùa đông, cây ngừng sinh trưởng, tầng sinh vỏ hoạt động yếu khiến việc bóc tách trở nên khó khăn và dễ làm hỏng cấu trúc thân cây. Mùa hè, do nhiệt độ cao và độ ẩm thấp, vỏ quế dễ bị khô, rạn nứt, chất lượng giảm, đồng thời cây cũng khó hồi phục sau thu hoạch.
Khi thu hoạch vỏ quế vào mùa xuân hoặc mùa thu, cây có đủ điều kiện khí hậu và thời gian để phục hồi. Nếu kết hợp với kỹ thuật thu hoạch bền vững – như chỉ thu hoạch từng phần, không bóc hết toàn bộ thân – cây vẫn tiếp tục sinh trưởng và cho vỏ ở những chu kỳ tiếp theo. Điều này không chỉ giúp người nông dân bảo vệ nguồn tài nguyên lâu dài mà còn góp phần bảo tồn hệ sinh thái rừng quế đặc hữu của Việt Nam.
4. Đáp ứng nhu cầu thị trường và tối ưu hóa hiệu quả kinh tế
Các nhà máy sản xuất tinh dầu, dược liệu và gia vị thường lên kế hoạch thu mua nguyên liệu theo mùa vụ. Vỏ quế được thu hoạch đúng mùa – có hàm lượng hoạt chất cao, độ ẩm lý tưởng và màu sắc đẹp – sẽ được ưu tiên lựa chọn cho các hợp đồng xuất khẩu và đơn hàng có giá trị cao.
Ngoài ra, việc thu hoạch vỏ quế vào mùa xuân và mùa thu cũng giúp tối ưu hóa chi phí nhân công, vận chuyển, bảo quản vì điều kiện thời tiết thuận lợi. Bên cạnh đó, giúp đảm bảo sản lượng sản xuất liên tục trong năm, không bị đứt gãy nguồn cung ra thị trường. Nhờ vậy, hiệu quả kinh tế của người trồng quế và doanh nghiệp chế biến cũng được nâng cao rõ rệt.[7]
Các sản phẩm quế sản xuất bởi VIPSEN
VIPSEN là một trong những nhà sản xuất và cung cấp tinh dầu quế hàng đầu Việt Nam với vùng nguyên liệu rộng lớn tại Yên Bái, Lào Cai – những vùng trồng quế đặc biệt nổi tiềng tại Việt Nam. Với đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm, VIPSEN đảm bảo kiểm soát chặt chẽ quy trình từ lựa chọn nguyên liệu, sơ chế, sản xuất, đóng gói và bảo quản. Nhờ đó, tinh dầu quế của VIPSEN luôn đạt chất lượng cao, sản lượng dồi dào và chi phí thấp.
Bên cạnh tinh dầu vỏ quế, VIPSEN tập trung sản xuất và xuất khẩu các sản phẩm khác như: Quế sáo, quế sáo cắt, quế chẻ, quế ép, tinh dầu quế lá và Cinnamal Dehyde. Nhờ chuyên môn cao trong nông nghiệp và sản xuất, VIPSEN đang hướng tới việc phát triển vùng trồng và sản xuất ra các sản phẩm đạt chứng nhận Organic (hữu cơ) để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường trong nước và quốc tế.
Xem thêm: Coumarin trong tinh dầu quế Việt Nam
Mọi chi tiết xin vui lòng liên hệ:
SĐT/Whatsapp/Zalo/Wechat/Kakao Talk/LINE/Skype/Viber: +84 868 855 086
Email: Info@Vipsen.vn
Địa chỉ: D7-TT9, đường Forosa, khu đô thị mới Xuân Phương, Xuân Phương, Nam Từ Liêm, Hà Nội
Địa chỉ xưởng tinh dầu: Bãi Dài, Tiến Xuân, Thạch Thất, Hà Nội.
Địa chỉ xưởng sản xuất nông sản: Thủ Độ, An Tường, Vĩnh Tường, Vĩnh Phúc
Chia sẻ bài viết này đến bạn bè của bạn
Giúp bạn bè cuả bạn tiếp thu những kiến thức thú vị từ VIPSEN
Bài viết liên quan
